Vajinismus Terapisi Soruları: Korku Değil, Çözüm Odaklı Yaklaşım

Vajinismus, ülkemizde kadınlarda en sık görülen cinsel işlev bozukluklarından biridir ve ne yazık ki en çok “ertelenen” sorundur. Samsun’da vajinismus şikayetiyle başvuran danışanlarımın çoğu, terapiye gelmeden önce aylar, hatta yıllar boyunca bu sorunu kendi içlerinde sakladıklarını, “zamanla geçer” diyerek beklediklerini veya “bende bir eksiklik mi var?” düşüncesiyle kendilerini suçladıklarını ifade ederler.

Terapiye gelmeyi geciktiren en büyük etkenlerden biri de “Nasıl bir ortamla karşılaşacağım? Bana neler soracaklar? Utanç verici detayları anlatmak zorunda mıyım?” endişesidir.

Öncelikle şunu netleştirmek gerekir: Vajinismus terapisinde bir psikolog olarak yaklaşımım asla yargılayıcı değildir. Vajinismus, “naz yapmak” ya da “istememek” değil; bedenin koruma içgüdüsüyle verdiği istemsiz bir tepkidir. Terapide sorduğumuz sorular, bu istemsiz kasılmanın zihinsel ve duygusal köklerini bulmak içindir.

Aşağıda, vajinismus terapisi değerlendirme seanslarında yönelttiğimiz temel soru başlıklarını bulabilirsiniz.

1. Sorunun Hikayesi ve Bedensel Tepkiler

Vajinismus her kadında farklı şiddette ve biçimde yaşanabilir. Terapist ilk olarak bu deneyimi somutlaştırmak ister.

• Cinsel birleşme denemesi sırasında tam olarak ne hissediyorsunuz? (Ağrı, yanma, duvara çarpma hissi, korku?)
• Kasılma sadece vajinal bölgede mi oluyor, yoksa bacaklarda, kalçada veya tüm vücutta titreme/kilitlenme yaşıyor musunuz?
• Eşiniz yaklaştığında mı kasılıyorsunuz, yoksa sadece birleşme anı geldiğinde mi?
• Tampon kullanabiliyor musunuz veya parmağınızla o bölgeye dokunabiliyor musunuz?
• Jinekolojik muayene olabiliyor musunuz?

2. Jinekolojik Geçmiş ve Tıbbi Durum

Vajinismus %90 oranında psikolojik kökenlidir; ancak tedaviye başlamadan önce mutlaka bir jinekolog tarafından fiziksel bir engel (kızlık zarı yapısı, enfeksiyon vb.) olup olmadığının teyit edilmesini isteriz.

• Daha önce bir Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanına göründünüz mü? Doktorunuz anatomik bir engel olmadığını söyledi mi?
• Cinsel organınızın yapısı hakkında ne kadar bilgi sahibisiniz? (Vajinanın yeri, genişliği, esnekliği vb.)
• Geçmişte o bölgeyle ilgili bir operasyon veya travmatik bir tıbbi müdahale geçirdiniz mi?

3. “Korku-Gerginlik-Ağrı” Döngüsü ve Bilişsel Yapı

Vajinismusun temelinde genellikle yanlış bilgiler ve korkular yatar. “İlk gece” ile ilgili duyulan abartılı hikayeler bu sorunu besler.

• Cinsellik ve ilk gece hakkında çocukluğunuzdan veya gençliğinizden beri duyduğunuz “şehir efsaneleri” var mı? (Çok kanayacak, kilitli kalacağız, çok acıyacak vb.)
• Cinsel birleşmeyi zihninizde nasıl kodladınız? (Keyifli bir an mı, yoksa atlatılması gereken acılı bir görev mi?)
• Kendinizi genel olarak kaygılı, kontrolcü veya mükemmeliyetçi biri olarak tanımlar mısınız? (Vajinismus, kontrolü bırakmakta zorlanan kadınlarda daha sık görülebilir.)

4. Eşin Tutumu ve İlişki Dinamiği

Vajinismus kadının bedeninde görülse de aslında bir “çift sorunu”dur. Eşin tepkisi, sorunun çözümünü hızlandırabilir veya zorlaştırabilir.

• Bu durumu yaşadığınızda eşinizin tepkisi ne oluyor? (Anlayışlı, sabırlı, öfkeli, suçlayıcı, küskün?)
• Eşinizle cinsel birleşme dışında, sevişme ve yakınlaşma (ön sevişme) yaşayabiliyor musunuz? Yoksa “nasıl olsa yapamayacağız” diyerek cinsellikten tamamen mi uzaklaştınız?
• Eşiniz bu sorunu çözmek için sizinle işbirliği yapıyor mu?
• Bu sorunun evliliğinize etkisi nedir?

5. Geçmiş Deneyimler ve Aile Yapısı

Cinselliğin ailede nasıl konuşulduğu (veya konuşulmadığı), kişinin beden algısını şekillendirir.

• Ailenizde cinsellik “ayıp, yasak, günah” kavramlarıyla mı eşleştirildi?
• Bedeninizi korumanız gerektiği, erkeklerin zarar verebileceği gibi telkinlerle mi büyüdünüz?
• Geçmişte taciz, istismar veya rahatsız edici bir dokunuşa maruz kaldınız mı? (Bu soru hassasiyetle ele alınır, hazır hissetmeden detay vermeniz beklenmez.)

Samsun’da Vajinismus Terapisi: Neler Olmayacak?

Danışanların en çok korktuğu kısımları netleştirmek, terapiye adımı kolaylaştırır. Samsun’da bir psikolog olarak yürüttüğüm vajinismus terapisinde:

• Fiziksel temas yoktur: Psikolog asla size dokunmaz, muayene etmez.
• Masa/Çatal yoktur: Terapi, karşılıklı koltuklarda oturarak konuşma yoluyla yapılır.
• Zorlama yoktur: Hazır olmadığınız hiçbir şey (ev ödevi, egzersiz) size dayatılmaz.

Vajinismus, terapisi en yüz güldüren, başarı oranı %100’e yakın olan bir sorundur. Sorulan sorular, zihninizdeki düğümleri çözmek ve bedeninize “güvendesin” mesajını verebilmek içindir. Bilişsel davranışçı terapi teknikleri ve aşamalı duyarsızlaştırma egzersizleri ile bu sorunu ortalama 6-10 seans gibi kısa sürelerde aşmak mümkündür. Ertelemek sadece mutsuzluğunuzu uzatır; çözüm ise bir karar mesafesindedir.