--- title: "Çocukluk Travması Testi: Ne Ölçer, Ne Söylemez?" url: https://samsunpsikolog.org/4001-cocukluk-travmasi-testi/ date: 2026-11-04 modified: 2026-11-04 lang: tr author: "Yücel Köse" description: "Çocukluk travması testleri (CTQ, ACE) neyi ölçer, puan ne anlama gelir? Online testlerin sınırları ve sonuçtan sonra atılabilecek adımlar." categories: - "Terapiler" image: https://img.poweredcache.net/samsunpsikolog.org/wp-content/uploads/2026/11/bir-kadin-elindeki-kagidi-incelerken-karsisindaki-danisman-not-aliyor-1024x576.avif?ssl=1 word_count: 802 --- # Çocukluk Travması Testi: Ne Ölçer, Ne Söylemez? > **Kısa cevap:** Çocukluk travması testleri, çocukluk ve ergenlikte yaşanan istismar, ihmal ve ev içi zorlukları soran öz bildirim ölçekleridir. En bilinenleri Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ) ve ACE anketidir. Bu testler tanı koymaz. Yaşadıklarınızı fark etmenize ve bir uzmanla konuşmaya başlamanıza yardım edebilir. Google Trends'e göre "çocukluk travması testi" son beş yılda Türkiye'de hızla yükselen bir arama. Sosyal medyada paylaşılan kısa testler birkaç dakikada bir puan veriyor. Peki bu puan neyi gösterir, neyi göstermez? Bu yazıda en çok kullanılan ölçekleri, sonuçların nasıl okunacağını ve testten sonra atılabilecek adımları anlatıyoruz. ## Çocukluk travması nedir? Çocukluk travması, çocuğun güvenliğini, bedenini ya da duygusal gelişimini tehdit eden yaşantılardır. İstismar, ihmal, aile içi şiddete tanık olmak ve evde alkol ya da madde kullanım sorunu bunlara örnektir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) bu yaşantıları "olumsuz çocukluk yaşantıları" (ACE) olarak adlandırır. Travma her zaman tek bir büyük olaydan oluşmaz. Uzun süre görülmemek ya da duygusal olarak yalnız bırakılmak da iz bırakabilir. Ölçekler bu nedenle duygusal ihmali de sorar. ## En çok kullanılan çocukluk travması testleri | Ölçek | Soru sayısı | Neyi sorar? | Nasıl puanlanır? | | ------- | ------------- | ----------- | ------------------ | | Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ-28) | 28 | Fiziksel, duygusal ve cinsel istismar; fiziksel ve duygusal ihmal | 5'li ölçek ("hiçbir zaman"dan "çok sık"a); puan yükseldikçe yaşantı yoğunluğu artar | | Olumsuz Çocukluk Yaşantıları (ACE) anketi | 10 | 18 yaşından önce istismar, ihmal ve ev içi zorluklar | Her "evet" 1 puan; toplam 0–10 | CTQ'nun Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması 2012'de Şar, Öztürk ve İkikardeş tarafından yapıldı. ACE anketi ise 1998'de yayımlanan CDC-Kaiser Permanente çalışmasından doğdu. ## Online çocukluk travması testleri ne kadar güvenilir? İnternetteki kısa testlerin hangi ölçeğe dayandığı ve Türkçe geçerliği her zaman belirtilmez. Bir testi değerlendirirken şu soruları sorun: - Hangi bilimsel ölçeğe dayanıyor ve kaynak gösteriyor mu? - Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması var mı? - Sonuçta size "tanı" mı veriyor, yoksa bilgi mi? - Sonuçla birlikte destek yolları gösteriliyor mu? - Verdiğiniz yanıtlar nasıl saklanıyor ve kimlerle paylaşılıyor? Sağlık verileri Türkiye'de özel nitelikli kişisel veri sayılır. Bu yüzden yanıtlarınızı kimin topladığına dikkat edin. ## Test sonucu ne anlama gelir? - **Puan, geçmişteki yaşantıların kabaca bir özetidir.** Hangi alanların sizi daha çok etkilediğini düşünmenize yardım eder. - **Puan tanı değildir.** TSSB ya da başka bir tanı için klinik görüşme gerekir. - **Düşük puan, yaşadıklarınızın önemsiz olduğu anlamına gelmez.** Ölçekler her yaşantıyı kapsamaz. - **Yüksek puan kader değildir.** CDC, olumsuz çocukluk yaşantılarının önlenebileceğini ve etkilerinin azaltılabileceğini vurgular. Bu yaşantılar sanıldığından yaygındır. CDC'nin 2011–2020 verilerine göre ABD'de yetişkinlerin %63,9'u en az bir olumsuz çocukluk yaşantısı bildirdi. Yetişkinlerin %17,3'ü ise dört veya daha fazla yaşantı bildirdi. ## Çocukluk yaşantıları bugünü nasıl etkileyebilir? Araştırmalar olumsuz çocukluk yaşantılarını yetişkinlikte depresyon, kaygı ve bazı kronik hastalık riskleriyle ilişkilendirir. Ancak bu bir risk ilişkisidir; herkeste aynı sonucu doğurmaz. Şema terapide bu izler "erken dönem uyumsuz şemalar" olarak ele alınır (Young, Klosko ve Weishaar, 2003). Terk edilme, kusurluluk ve duygusal yoksunluk bu şemalardan bazılarıdır. Kişi ilişkilerinde terk edilme korkusu, sürekli yetersizlik hissi ya da yakınlıktan kaçınma yaşayabilir. Bu örüntülerin başka nedenleri de olabilir. Tek başına bir travma işareti olarak okunmamalıdır. ## Testten sonra ne yapabilirsiniz? - **Sonucu not edin, kendinize etiket koymayın.** Puan bir başlangıç noktasıdır. - **Anıları tek başınıza zorlamayın.** Yoğun duygular gelirse [topraklama tekniğini](https://samsunpsikolog.org/3571-topraklama-teknigi/) kullanın. - **Güvendiğiniz biriyle konuşun.** Yaşadıklarınızı paylaşmak yükü hafifletebilir. - **Bir uzmanla ilk görüşme yapın.** TSSB için kılavuzların önerdiği yaklaşımlar travma odaklı BDT ve EMDR'dir; çocukluktan gelen kalıplar için [şema terapi](https://samsunpsikolog.org/samsun-sema-terapi/) de kullanılır. - **Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa hemen 112'yi arayın.** Bir çocuğun şu anda istismar ya da ihmal yaşadığını düşünüyorsanız ALO 183'e bildirebilirsiniz. Acil durumlarda 112'yi arayın. Çocukluk yaşantılarının bugününüzü nasıl etkilediğini güvenli bir ortamda konuşmak isterseniz, [Samsun psikolog](https://samsunpsikolog.org/) Uzm. Kl. Psk. Yücel Köse ile Atakum'da ya da online görüşebilirsiniz. Zor anlarda kullanabileceğiniz nefes ve topraklama egzersizleri için [psikolojik araçlar](https://samsunpsikolog.org/psikolojik-araclar/) sayfasına bakabilirsiniz. ## Sık sorulan sorular ### Çocukluk travması testi tanı koyar mı? ****Hayır. Öz bildirim ölçekleri tarama ve araştırma amaçlıdır. Tanı, bir ruh sağlığı uzmanının yaptığı klinik değerlendirmeyle konur. ### CTQ testi kaç sorudan oluşur? ****Yaygın kullanılan kısa formu 28 maddedir. Maddelerin 25'i fiziksel, duygusal ve cinsel istismar ile fiziksel ve duygusal ihmali ölçer. Kalan 3 madde yanıtların geçerliğini kontrol eder. ### ACE puanı kaç olursa yüksek sayılır? ****Araştırmalarda 4 ve üzeri puan genellikle "yüksek" grup olarak alınır. CDC verilerinde yetişkinlerin yaklaşık altıda biri bu gruptadır. Bu sınır bir tanı eşiği değildir. ### Testi yaparken zorlanırsam ne yapmalıyım? ****Testi bırakabilirsiniz. Yoğun duygular gelirse nefesinizi yavaşlatın ve dikkatinizi çevrenize verin. Zorlanma sürerse bir uzmanla görüşmek iyi gelebilir. ### Çocukluk travması terapiyle ele alınabilir mi? ****Evet. DSÖ ve NICE, TSSB için travma odaklı BDT ve EMDR'yi önerir. Şema terapi de çocuklukta oluşan kalıplarla çalışır. ## Kaynaklar - [Şar V., Öztürk E., İkikardeş E. (2012). Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeğinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği. Türkiye Klinikleri J Med Sci, 32(4), 1054–1063](https://turkiyeklinikleri.com/article/en-cocukluk-cagi-ruhsal-travma-olceginin-turkce-uyarlamasinin-gecerlilik-ve-guvenilirligi-62682.html) - [CDC – Prevalence of Adverse Childhood Experiences Among U.S. Adults, BRFSS 2011–2020 (MMWR, 2023)](https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/72/wr/mm7226a2.htm) - [CDC – About Adverse Childhood Experiences](https://www.cdc.gov/aces/about/index.html) - [Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – ALO 183 hizmet alanı](https://www.aile.gov.tr/alo-183/alo183pages/hizmet-alani/) - [WHO (2013) – Guidelines for the management of conditions specifically related to stress](https://www.who.int/publications/i/item/9789241505406) - [NICE NG116 – Post-traumatic stress disorder](https://www.nice.org.uk/guidance/ng116) - Young J.E., Klosko J.S., Weishaar M.E. (2003). Schema Therapy: A Practitioner's Guide. Guilford Press.