---
title: "ABC Kaydı Nedir? Doldurulmuş Örneklerle Adım Adım Rehber"
url: https://samsunpsikolog.org/4061-abc-kaydi/
date: 2026-11-19
modified: 2026-11-19
lang: tr
author: "Yücel Köse"
description: "ABC kaydı nedir, nasıl doldurulur? Olay, inanç ve sonuç sütunlarını doldurulmuş örneklerle öğrenin; inançlarınızı sorgulamanın yollarını keşfedin."
categories:
  - "Rasyonel Yaşam"
image: https://img.poweredcache.net/samsunpsikolog.org/wp-content/uploads/2026/11/bir-kadin-evindeki-masada-renkli-bolumler-iceren-bir-planlama-cizelgesine-1024x683.avif?ssl=1
word_count: 1185
---

# ABC Kaydı Nedir? Doldurulmuş Örneklerle Adım Adım Rehber

> **Kısa cevap:** ABC kaydı, zorlandığınız bir durumu üç parçaya ayıran bir çalışma kâğıdıdır. Olayı, o andaki düşüncenizi ve duygunuzu ayrı sütunlara yazarsınız. Yöntem, psikolog Albert Ellis'in ABC modeline dayanır. Temel fikir şudur: Bizi üzen çoğu zaman olayın kendisi değil, ona yüklediğimiz anlamdır.

Terapide sık verilen ödevlerden biri ABC kaydıdır. Akılcı duygusal davranış terapisinde ve bilişsel davranışçı terapide kullanılır. Bu yazıda her sütunun ne anlama geldiğini anlatıyoruz. Ardından doldurulmuş örnekleri ve sık yapılan hataları bulacaksınız.

![ABC kaydı modeli: olay, inanç ve sonuç; ardından sorgulama ve yeni inanç](https://samsunpsikolog.org/wp-content/uploads/2026/11/abc-kaydi-1024x576.avif)

## ABC kaydı nedir?

ABC kaydı, bir duyguyu tetikleyen durumu adım adım çözen basit bir tablodur. Her harf bir sütunu gösterir:

- **A – Olay.** Ne oldu? Yalnızca bir kameranın kaydedeceği gerçekleri yazın.

- **B – İnanç.** O an aklınızdan ne geçti? Olaya hangi anlamı verdiniz?

- **C – Sonuç.** Ne hissettiniz ve ne yaptınız? Duyguyu ve davranışı ayrı yazın.

Model, Albert Ellis'in akılcı duygusal davranış terapisinden gelir. Ellis'e göre sorun çoğu zaman katı taleplerdir. "Herkes beni onaylamalı" ya da "Hata yapmamalıyım" bu taleplere örnektir. Bu tür inançlar küçük bir aksiliği dayanılmaz hâle getirebilir.

Ellis modele iki harf daha ekler. D, inancı sorgulamaktır. E ise sorgulamadan sonra kurduğunuz yeni ve daha esnek inançtır.

## ABC modeli neden işe yarar?

Çoğumuz duygularımızı doğrudan olaylara bağlarız. "Yöneticim beni eleştirdi, bu yüzden berbat hissettim" deriz. ABC modeli araya bir halka daha ekler: olay hakkındaki düşüncemiz.

Aynı olay iki kişide çok farklı duygular doğurabilir. Bunun nedeni çoğu zaman olaya verilen anlamdır. Bu bakış, rahatlamak için olayın değişmesini beklemek zorunda olmadığımızı gösterir.

Yöntemin arkasında araştırma da var. 2018'de yayımlanan bir meta-analiz, akılcı duygusal davranış terapisinin 50 yılını inceledi. Terapi, kontrol gruplarını da içeren karşılaştırmalarda orta düzeyde etki gösterdi. Diğer psikoterapilerle arasındaki fark ise küçüktü. Akılcı olmayan inançlarda da orta düzeyde azalma görüldü (David ve ark., 2018).

## ABC kaydı nasıl doldurulur? 5 adım

- **Duyguyla başlayın.** Yoğun bir duygu fark ettiğinizde onu C sütununa yazın. Gücünü 0 ile 100 arasında puanlayın. Ne yaptığınızı da ekleyin.

- **Olayı yazın.** Duygudan hemen önce ne oldu? Yorum katmadan, kısa ve somut yazın.

- **Düşünceyi bulun.** Kendinize "O an aklımdan ne geçti?" diye sorun. "Mutlaka", "dayanamam" ve "berbat" gibi kelimeleri arayın.

- **İnancı sorgulayın.** Aşağıdaki sorularla düşüncenizi test edin. Bu, D sütunudur.

- **Yeni inancı yazın.** Daha esnek ve gerçekçi bir cümle kurun. Ardından duygunuzu yeniden puanlayın. Bu da E sütunudur.

## Doldurulmuş ABC kaydı örnekleri

### Örnek 1: Sınav sonucu

- **A – Olay:** Deneme sınavından beklediğimden 15 puan düşük aldım.

- **B – İnanç:** "Kesinlikle iyi almalıydım. Ben başarısız biriyim."

- **C – Sonuç:** Utanç ve umutsuzluk, 85/100. Akşam hiç ders çalışmadım.

- **D – Sorgulama:** "İyi almalıydım" bir istek mi, bir yasa mı? Tek bir sınav beni bütünüyle tanımlar mı?

- **E – Yeni inanç:** "İyi almayı çok isterdim ama zorunda değilim. Bu sonuç eksiklerimi gösteriyor." Hayal kırıklığı, 40/100. Yanlışlarımı incelemeye başladım.

Sınavlarla ilgili kaygınız sık tekrarlıyorsa [sınav kaygısı](https://samsunpsikolog.org/2966-sinav-kaygisi-nedir-nasil-yenilir/) yazısı da yardımcı olabilir.

### Örnek 2: Yanıt gelmeyen mesaj

- **A – Olay:** Arkadaşım mesajıma bütün gün yanıt vermedi.

- **B – İnanç:** "Beni önemsemiyor. Bunu bana yapmamalı."

- **C – Sonuç:** Öfke ve kırgınlık, 70/100. Ona sert bir mesaj yazdım.

- **D – Sorgulama:** Başka bir açıklama olabilir mi? Gerçekten dayanamayacağım bir durum mu bu?

- **E – Yeni inanç:** "Yanıt vermemesinin birçok nedeni olabilir. Beklemek hoşuma gitmiyor ama dayanabilirim." Hafif rahatsızlık, 30/100. Akşam ona sakin bir dille sordum.

### Örnek 3: İş toplantısı

- **A – Olay:** Toplantıda yöneticim sunumumda iki hata buldu.

- **B – İnanç:** "Herkesin önünde rezil oldum. Asla hata yapmamalıyım."

- **C – Sonuç:** Kaygı, 80/100. Toplantının geri kalanında hiç konuşmadım.

- **D – Sorgulama:** Herkes gerçekten beni mi düşünüyor? İki hata, bütün emeğimi siler mi?

- **E – Yeni inanç:** "Hata yapmamayı tercih ederim ama ben de insanım. Bu hatalar kolayca düzelir." Kaygı, 35/100. Sunumu ertesi gün düzelttim.

## İnancı sorgulamak için sorular

D sütununu doldururken şu sorular işinize yarar:

- **Kanıt sorusu:** Bu düşüncenin doğru olduğunu gösteren kanıt ne?

- **Mantık sorusu:** "İstiyorum" dediğim bir şey neden "olmak zorunda"?

- **İşlev sorusu:** Bu düşünce hedeflerime ulaşmama yardım ediyor mu?

- **Arkadaş sorusu:** Aynı durumdaki bir arkadaşıma ne söylerdim?

- **Ölçek sorusu:** Bu gerçekten bir felaket mi, yoksa çok istenmeyen bir durum mu?

## Sık yapılan hatalar

- **Olaya yorum katmak.** "Beni aşağıladı" bir yorumdur. "Sunumumda iki hata buldu" ise olaydır.

- **Düşünceyi duygu sanmak.** "Kendimi işe yaramaz hissettim" aslında bir düşüncedir. Altındaki duygu utanç ya da üzüntü olabilir.

- **Olumlu düşünceyi zorlamak.** Amaç "Her şey harika" demek değildir. Amaç daha gerçekçi ve esnek bir bakıştır.

- **Yalnızca zihinden yapmak.** Yazmak, düşünceyi somut hâle getirir. Bir defter ya da telefon notu yeterlidir.

Duyguyu adlandırmakta zorlanıyorsanız [duygu çarkı](https://samsunpsikolog.org/3577-duygu-carki/) işinizi kolaylaştırır.

## ABC kaydı ile düşünce kaydı arasındaki fark

ABC kaydı, Ellis'in modeline dayanır ve katı taleplere odaklanır. Düşünce kaydı ise Aaron Beck'in bilişsel terapisinden gelir. Yaygın yedi sütunlu sürümü, otomatik düşüncenin lehine ve aleyhine kanıtları ayrı sütunlarda toplar.

İkisi de düşünce ile duygu arasındaki bağı görmenizi sağlar. Ayrıntılar için [düşünce kaydı](https://samsunpsikolog.org/3582-dusunce-kaydi/) yazımıza bakabilirsiniz. Size hangisinin uyduğunu terapistinizle birlikte seçebilirsiniz.

## ABC kaydını ne sıklıkla tutmalı?

Kesin bir kural yoktur. Başlangıçta günde bir kayıt yeterli olabilir. Yoğun bir duygu fark ettiğiniz anı seçin.

Olaydan sonra ne kadar erken yazarsanız ayrıntıları o kadar iyi hatırlarsınız. Birkaç haftalık kayıtlar, sık tekrar eden inançlarınızı görmenizi sağlar. Bu inançlar terapide üzerinde çalışılacak konular olabilir.

## Ne zaman destek almalı?

ABC kaydı günlük zorluklar için iyi bir araçtır. Ancak şu durumlarda bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir:

- Yoğun duygular işinizi, okulunuzu ya da ilişkilerinizi aksatıyorsa.

- Aynı düşünceler sizi haftalardır meşgul ediyorsa.

- Kayıt tutmak sizi rahatlatmak yerine daha çok zorluyorsa.

- Umutsuzluk hissi günlerdir geçmiyorsa.

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.

ABC modeli, [akılcı yaşam terapisi](https://samsunpsikolog.org/samsun-akilci-yasam-terapisi/) yaklaşımının temelidir. [Bilişsel davranışçı terapi](https://samsunpsikolog.org/samsun-bilissel-davranisci-terapi/) de benzer araçlar kullanır. Başka egzersizler için [psikolojik araçlar](https://samsunpsikolog.org/psikolojik-araclar/) sayfasına bakabilirsiniz.

Bu çalışmayı bir uzmanla birlikte yapmak isterseniz [Samsun psikolog](https://samsunpsikolog.org/) Uzm. Kl. Psk. Yücel Köse ile Atakum'da ya da online görüşebilirsiniz.

## Sık sorulan sorular

### ABC kaydı nedir?
****ABC kaydı, bir olayı, o olaya dair düşüncenizi ve ardından gelen duyguyu ayrı ayrı yazdığınız bir çalışma kâğıdıdır. Albert Ellis'in ABC modeline dayanır. Düşünce ile duygu arasındaki bağı görmenizi sağlar.
### ABC kaydında A, B ve C neyi ifade eder?
****A olayı, B olaya dair inancınızı, C ise duygusal ve davranışsal sonucu ifade eder. Sorgulama aşaması D, yeni inanç ise E harfiyle gösterilir.
### ABC kaydı örneği nasıl olur?
****Örneğin A: "Mesajıma yanıt gelmedi." B: "Beni önemsemiyor." C: "Kırgınlık, 70/100." Sorgulamadan sonra yeni inanç ve yeni duygu puanı eklenir.
### ABC kaydı ile düşünce kaydı aynı şey mi?
****Hayır, ama birbirine yakındır. ABC kaydı Ellis'in modeline, düşünce kaydı ise Beck'in bilişsel terapisine dayanır. İkisi de düşünce ile duygu arasındaki bağı inceler.
### Bu çalışmayı kimler yapabilir?
****Zor duygularını anlamak isteyen herkes kullanabilir. Terapide sık verilen bir ödevdir. Yoğun ya da uzun süren sorunlarda bir uzmanla birlikte kullanmak daha yararlıdır.
### Terapi olmadan da işe yarar mı?
****Günlük zorluklarda tek başına işe yarayabilir. Kaygı ya da depresyon gibi uzun süren sorunlarda ise terapinin bir parçası olarak daha etkilidir.

## Kaynaklar

- [Ellis A. – Emotional Disturbance and Its Treatment in a Nutshell (Albert Ellis Institute)](https://albertellis.org/wp-content/uploads/2021/09/Emotional-Disturbance-and-Its-Treatment-in-a-Nutshell-ABCs-.pdf).

- [David D., Cotet C., Matu S., Mogoase C., Stefan S. (2018). 50 years of rational-emotive and cognitive-behavioral therapy: A systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Psychology, 74(3), 304–318](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5836900/).

*Son güncelleme: 19 Kasım 2026 · Yazan ve editör: Uzm. Kl. Psk. Yücel Köse · İletişim: +90 544 662 34 55 · Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz.*